ย้อนรอยเรื่องราวของ “?” เครื่องหมายหน้ายิ้มธรรมดาๆ ที่มีประวัติไม่ธรรมดาอย่างที่คิด


321 shares

เชื่อว่าสำหรับคนที่ใช้อินเตอร์เน็ตกันบ่อยๆ คงไม่มีใครที่ไม่เคยเห็นอิโมจิรูป “?” ที่เราเรียกกันว่า “หน้ายิ้ม” หรือ “Smiley Face” ว่าแต่เพื่อนๆ ทราบกันหรือไม่ว่าเจ้าอิโมจิหน้ายิ้มสุดแสนธรรมดานี้ มันมีประวัติไม่ได้ธรรมดาสมกับหน้าเลย

 

 

สำหรับคนที่เคยดูภาพยนตร์เรื่อง “Forrest Gump” มาก่อน เพื่อนๆ อาจจะเคยเห็นฉากที่ฟอร์เรสท์ กัมพ์ วาดรูปหน้ายิ้มลงบนชุดสีเหลืองและเข้าใจผิดว่านี่เป็นจุดเริ่มต้นของสัญลักษณ์หน้ายิ้มกันอยู่บ้าง แต่ในความเป็นจริงแล้วสัญลักษณ์หน้ายิ้มนั้นเกิดจากนักออกแบบกราฟิกธรรมดาๆ เลยต่างหาก

 

 

แต่ปัญหาเกิดกับประวัติศาสตร์ของสัญลักษณ์หน้ายิ้มนั้นอยู่ที่นักออกแบบกราฟิกคนไหนกันแน่ที่เป็นคนคนแรกที่ออกแบบมันต่างหาก เพราะเรื่องราวในจุดนี้เองนับว่าเป็นอะไรที่ซับซ้อนและมีคนออกมาเถียงกันอยู่เป็นจำนวนมาก

สำหรับนักประวัติศาสตร์หลายๆ คนแล้ว รูป ? นั้น ถูกสร้างขึ้นเป็นครั้งแรกในปี 1963 โดยฟรีแลนซ์นักออกแบบกราฟิกชื่อ Harvey Ross Ball ผู้ซึ่งในเวลานั้นออกแบบหน้ายิ้มมาให้บริษัทประกัน โดยไม่ได้จดลิขสิทธิ์ภายในเวลาแค่ 10 นาที และได้รับค่าจ้างเป็นเงินเพียง 45 ดอลลาสหรัฐฯ (ราวๆ 1,385 บาท)

 

 

ในเวลานั้น ? ถูกใช้โดยทางบริษัทในฐานะรูปบนโปสเตอร์ ปุ่ม และเครื่องหมายต่างๆ ในบริษัทเพื่อสร้างขวัญกำลังใจและรอยยิ้มให้แก่พนักงาน ซึ่งแม้ว่าเราจะไม่อาจทราบได้ว่ารูปนี้มีผลในทางจิตวิทยาจริงๆ หรือไม่ แต่อย่างน้อยภาพที่ออกมานั้นก็เป็นที่นิยมเอามากๆ

ปัญหาของ ? เริ่มต้นขึ้นในช่วงต้นปี 1970 ต่างหาก เพราะในเวลานั้น ได้มีคนหลายกลุ่มที่ออกมาทำการจดลิขสิทธิ์ของสัญลักษณ์รูปหน้ายิ้มสีเหลืองนี้ในเวลาไล่เลี่ยกัน

 

 

คนเหล่านั้นคือพี่น้องแห่งตระกูล Spain ที่แม้รู้ว่ารูปหน้ายิ้มนี้เป็นของ Harvey แต่ก็เติมคำว่า “Have a Happy Day” ลงไปบนรูปและจดลิขสิทธิ์ในปี 1971

หรือนักข่าวชาวฝรั่งเศสอย่าง Franklin Loufrani ที่คิดสัญลักษณ์นี้ขึ้นมาด้วยตัวเองและจดลิขสิทธิ์ทางการค้าไปในปี 1972 เกิดเป็นบริษัท Smiley Company ที่เน้นเรื่องการขายเสื้อเป็นหลัก

 

Franklin Loufrani นักข่าวชาวฝรั่งเศสผู้จดลิขสิทธิ์ทางการค้าของ Smiley Face

 

การจดลิขสิทธิ์เหล่านี้ทำให้รูปหน้ายิ้มกลายเป็นสินค้าที่โด่งดังไปทั่วโลกก็จริงอยู่ แต่ในขณะเดียวกันคนที่คิดค้นมันขึ้นมาเป็นคนแรกจริงๆ นั้น แทบไม่ได้รับเงินจากสัญลักษณ์เหล่านี้เลย

เรื่องราวของ Smiley Face นั้นขึ้นถึงจุดที่โด่งดังที่สุดในช่วงปี 1996 เมื่อ ลูกชายของ Franklin Loufrani รับช่วงต่อบริษัทของพ่อ และเริ่มพัฒนารูปหน้ายิ้มไปเป็นชุดสินค้าใหม่ๆ ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คืออีโมติคอนรุ่นแรกเริ่มนั่นเอง

แน่นอนว่าด้วยความที่ Smiley Face มีคนจดลิขสิทธิ์ที่แตกต่างกันหลายคน ดังนั้นมันจึงไม่ใช่เรื่องแปลกเลยที่สัญลักษณ์นี้จะกลายเป็นปัญหาในทางทรัพย์สินทางปัญญาของบริษัทหลายแห่งในเวลาต่อมา

 

 

ตัวอย่างของความขัดแย้งที่ว่านี้ สามารถเห็นได้ชัดเจนที่สุดในปี 1997 เมื่อ Walmart กับ Smiley Company มีปัญหาจนถึงขั้นฟ้องร้องกัน และตัวคดีก็ยังไม่สามารถปิดได้ลงแม้ในปัจจุบันนั่นเอง

อย่างไรก็ตามคุณ Loufrani ได้มีการบอกไว้ว่าด้วยความที่ ? เป็นสัญลักษณ์พื้นๆ ที่ออกแบบได้ง่าย ดังนั้นมันจึงเป็นสัญลักษณ์ที่ไม่ควรจะถูกจดลิขสิทธิ์ได้ด้วยซ้ำ เพราะหากเราว่ากันตรงๆ แล้ว มนุษย์เรานั้นมีหลักฐานการวาดหน้ายิ้ม มาตั้งแต่ยังอยู่ในถ้ำ เมื่อ 2,500 ปีก่อนคริสตกาลเลย

 

ภาพหน้ายิ้มจากยุคสำริดของพิพิธภัณฑ์โบราณคดีแห่งชาติสเปน

 

ที่มา smithsonianmag และ ranker

Advertisement


ถ้าชอบเนื้อหา อย่าลืมส่งปลาทูให้ผู้เขียน...

321 shares
ติดตาม
แจ้งเตือนเมื่อ
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
Choose A Format
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
Image
Photo or GIF
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Poll
Voting to make decisions or determine opinions